حرم حضرت عباس (ع)؛ ماه طلایی در قلب کربلا
حرم حضرت عباس (ع) واقع در شهر کربلا، شهری در ۸۰ کیلومتری نجف و۱۰۰کیلومتری بغداد، یکی از مهم ترین مقصدهای گردشگری مذهبی جهان است. این مرقد مطهر که بارها دست خوش تغییر شده در شمال شرقی حرم امام حسین (ع) قرار دارد. حد فاصل این دو حرم تا یک دیگر که بین الحرمین نامیده شده، ۳۷۸متر است. در این مقاله شما را با حرم حضرت عباس (ع) و جاذبه های آن آشنا می کنیم. با ما همراه باشید!
تاریخچه حرم
حضرت عباس (ع) نماد وفاداری و معرفت هستند. ایشان در روز عاشورا به امر برادر، راهی شدند که برای اهل خیمه ها آب بیاورند. در این راه دشمن بر ایشان حمله برد و در کنار نهر علقمه ایشان را به شهادت رساند. بعد از شهادت، ایشان به دلیل شدت گرفتن جنگ و دوری پیکر از خیمه گاه در همان جا دفن شدند. طایفه بنی اسد اولین کسانی بودند که به ساخت مرقد به طور بارز پرداختند.
در سال ۶۶ هجری قمری که مختارثقفی به خون خواهی امام قیام کرد؛ دستور ساخت اولین بارگاه داده شد. پس از آن در دوره آل بویه توسعه یافت و به بارگاهی بزرگ تبدیل شد. این تغییر پایانی نبود و بعدها در دوره شاه اسماعیل صفوی اقداماتی مانند طلاکاری گنبد و فرش کردن حرم حضرت عباس (ع) با فرش های نفیس صورت گرفت.
پس از اقدامات اولیه، در سال ۱۲۱۶ با حمله وهابیون به کربلا و تخریب بخشی از حرم، فتحعلی شاه و ناصرالدين شاه به بازسازی حرم پرداختند. آن ها دست به اقداماتی مانند بازسازی و کاشی کاری سنتی ایوان ها و ساخت ضريح نقره ای زدند. تغییرات حرم به این دوره ختم نشد و پس از سقوط صدام پروژه ها و اقدامات بزرگی برای بازسازی آغاز شد که آخرین گنبد در سال ۱۳۹۵ برفراز آستان نهاده شد.
معماری و ویژگی های حرم حضرت عباس
حرم حضرت عباس (ع) مستطیل شکل بوده و مساحت آن ۱۰۹۷۳ متر ذکر شده است. قبر ایشان در وسط حرم قرار دارد. حرم از ضریح، موزه، مقبره ی علما، رواق ها، صحن، ایوان، گنبد و گلدسته تشکیل شده است. این مکان ها با تلفیقی از هنر ایرانی اسلامی و عباسی آراسته شده اند. در ادامه با معماری بخش های مختلف حرم حضرت عباس (ع) آشنا می شویم.
گنبد حرم حضرت عباس (ع)
گنبد حرم حضرت عباس (ع) شکل نیمه کروی و نوک تیز دارد که ارتفاع آن از زمین ۳۹متر است. در ساخت گنبد ۶۴۱۸ خشت طلا به کار رفته و به آیات قرآن مزین شده است. حرم مانند تمامی حرم های شیعه، دارای ۲گلدسته است. نیمه بالایی گلدسته ها آن از جنس طلا و پایین گلدسته ها از کاشی های منقوش ساخته شده بود. بعدها تولیت پایین گلدسته ها را نیز با طلا مرمت کرد.
رزرو تور کربلا هوایی با تضمین بهترین قیمت !
ایوان طلای حرم
ایوان طلا حرم حضرت عباس (ع) با مساحت ۳۲۰متر با خشت های مسی رنگ و طلاکاری به زیبایی تزیین شده و به صحن اصلی متصل است. در چهار طرف حرم چهار رواق آیینه کاری و کاشی وجود دارد که زائران برای دعا به آن جا مراجعه می کنند. صحن حرم به شکل چهارگوش است و ۹ ورودی دارد که مساحت آن ۹۳۰۰ متر است. دورتا دور آن حجره هایی وجود دارد که در قدیم محل آموزش بوده و در آخر دارای ۴ایوان با سقف مقرنس کاری است.
نمای داخلی و ضریح
در نمای داخلی حرم حضرت عباس (ع)، ضریح مطهر حضرت عباس (ع) قرار گرفته است. این ضریح از جنس نقره و طلاست و بر روی صندوقی نفیس قرار دارد. داخل حرم به زیبایی آیینه کاری شده است. در حرم حضرت عباس (ع) یک موزه با اقلام نفیس و تاریخی بسیار زیاد وجود دارد. از جمله این اقلام میتوان به قرآن خطی که آن را منسوب به امام سجاد (ع) می دانند؛ اشاره کرد. یکی دیگر از جاذبه های حرم حضرت عباس (ع) که مورد توجه اهل علم است؛ قبر علما و بزرگانی است که در آنجا دفن شدهاند.
سرداب حرم حضرت عباس (ع) یکی از جاذبه های گردشگری محبوب است. این سرداب ۴ متر پایین تر از سطح زمین قرار دارد. یکی از عجایب سرداب حرم مطهر، دارا بودن آب شیرین و خالص و خوشبو، در عین راکد بودن است! برای آن که بتوانید به داخل سرداب وارد شوید؛ باید از شمال شرقی حرم و از یک درب چوبی عبور کنید. متاسفانه در حال حاضر امکان بازدید کامل از سرداب وجود ندارد و تنها می توان از پنجره کوچکی که در اتاق قبل از سرداب وجود دارد، آن را مشاهده کرد.
آداب ورود به حرم
برای ورود به حرم حضرت عباس (ع) آدابی وجود دارد که رعایت آن باعث بهرهمندی بیشتر از برکات زیارت است. مستحب است که با غسل و وضو و لباس های تمیز و آراسته وارد شوید. یکی از مهم ترین اعمال خواندن اذن دخول است. با این کار از صاحب حرم اجازه ورود خواسته می شود و نشانه ی ادب است. بخش دیگر آداب حرم خواندن زیارتنامه های مأثور مخصوص حضرت عباس(ع) است. این زیارت نامه ها معمولاً در مفاتیح الجنان آمدهاند.
رزرو تور کاظمین لحظه آخری و با بهترین قیمت در ایلیا گشت !
زیارت نامه حضرت عباس (ع)
زیارت حضرت عباس(ع) از فضیلت های بسیاری برخوردار است. امام صادق (ع) فرمودند:«هر که قبر عباس بن علی (ع) را که نزد شط فرات است، زیارت کند و به حق او عارف باشد، خداوند گناهان گذشته و آیندهاش را می آمرزد.»
متن زیارت نامه ایشان به شرح زیر است:
سَلامُ اللَّهِ وَسَلامُ مَلائِکتِهِ الْمُقَرَّبينَ،وَاَنْبِيآئِهِ الْمُرْسَلينَ، وَعِبادِهِ الصَّالِحينَ، وَجَميعِ الشُّهَدآءِ وَالصِّدّيقينَ، وَالزَّاکياتُ الطَّيباتُ، فيما تَغْتَدى وَتَرُوحُ، عَلَيک يا بْنَ اَميرِالْمُؤْمِنينَ، اَشْهَدُ لَک بِالتَّسْليمِ وَالتَّصْديقِ، وَالْوَفآءِ وَالنَّصيحَةِ، لِخَلَفِ النَّبِىِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيهِ وَآلِهِ الْمُرْسَلِ، وَالسِّبْطِ الْمُنْتَجَبِ، وَالدَّليلِ الْعالِمِ، وَالْوَصِّىِ الْمُبَلِّغِ وَالْمَظْلُومِ الْمُهْتَضَمِ، فَجَزاک اللَّهُ عَنْ رَسُولِهِ، وَعَنْ اَميرِالْمُؤْمِنينَ، وَعَنِ الْحَسَنِ وَالْحُسَينِ صَلَواتُ اللَّهِ عَلَيهِمْ، اَفْضَلَ الْجَزآءِ بِما صَبَرْتَ وَاحْتَسَبْتَ وَاَعَنْتَ، فَنِعْمَ عُقْبَى الدَّارِ
لَعَنَ اللَّهُ مَنْ قَتَلَک، وَلَعَنَ اللَّهُ مَنْ جَهِلَ حَقَّک وَاسْتَخَفَّ بِحُرْمَتِک، وَلَعَنَ اللَّهُ مَنْ حالَ بَينَک وَبَينَ مآءِ الْفُراتِ، اَشْهَدُ اَنَّک قُتِلْتَ مَظْلُوماً، وَاَنَّ اللَّهَ مُنْجِزٌ لَکمْ ما وَعَدَکمْ، جِئْتُک يا بْنَ اَميرِالْمُؤْمِنينَ وَافِداً اِلَيکمْ، وَقَلْبى مُسَلِّمٌ لَکمْ وَتابِعٌ، وَاَ نَا لَکمْ تابِعٌ، وَنُصْرَتى لَکمْ مُعَدَّةٌ، حَتّى يحْکمَ اللَّهُ وَهُوَ خَيرُ الْحاکمينَ، فَمَعَکمْ مَعَکمْ لامَعَ عَدُوِّکمْ، اِنّى بِکمْ وَبِإِيابِکمْ مِنَ الْمُؤْمِنينَ، وَبِمَنْ خالَفَکمْ وَقَتَلَکمْ مِنَ الْکافِرينَ، قَتَلَ اللَّهُ اُمَّةً قَتَلَتْکمْ بِالْأَيدى وَ الْأَلْسُنِ.
اَلسَّلامُ عَلَيک اَيهَا الْعَبْدُ الصَّالِحُ، الْمُطيعُ للَّهِِ وَلِرَسُولِهِ وَلِأَميرِالْمُؤْمِنينَ، وَالْحَسَنِ والْحُسَينِ، صَلَّى اللَّهُ عَلَيهِمْ وَسَلَّمَ، اَلسَّلامُ عَلَيک وَرَحْمَةُ اللَّهِ وَبَرَکاتُهُ وَمَغْفِرَتُهُ وَرِضْوانُهُ، وَعَلى رُوحِک وَبَدَنِک، اَشْهَدُ و اُشْهِدُ اللَّهَ اَنَّک مَضَيتَ عَلى ما مَضى بِهِ الْبَدْرِيونَ وَالْمُجاهِدُونَ فى سَبيلِ اللَّهِ، الْمُناصِحُونَ لَهُ فى جِهادِ اَعْدآئِهِ، الْمُبالِغُونَ فى نُصْرَةِ اَوْلِيآئِهِ، الذّآبُّونَ عَنْ اَحِبَّآئِهِ، فَجَزاک اللَّهُ اَفْضَلَ الْجَزآءِ وَاَکثَرَ الْجَزآءِ، وَاَوْفَرَ الْجَزآءِ، وَاَوْفى جَزآءِ اَحَدٍ مِمَّنْ وَفى بِبَيعَتِهِ، وَاسْتَجابَ لَهُ دَعْوَتَهُ، وَاَطاعَ وُلاةَ اَمْرِهِ
اَشْهَدُ اَنَّک قَدْ بالَغْتَ فِى النَّصيحَةِ، وَاَعْطَيتَ غايةَ الْمَجْهُودِ، فَبَعَثَک اللَّهُ فِى الشُّهَدآءِ، وَجَعَلَ رُوحَک مَعَ اَرْواحِ السُّعَدآءِ، وَاَعْطاک مِنْ جِنانِهِ اَفْسَحَها مَنْزِلاً، وَاَفْضَلَها غُرَفاً، وَرَفَعَ ذِکرَک فى عِلِّيينَ، وَحَشَرَک مَعَ النَّبِيينَ وَالصِّدّيقينَ وَالشُّهَدآءِ وَالصَّالِحينَ، وَحَسُنَ اُولئِک رَفيقاً، اَشْهَدُ اَ نَّک لَمْ تَهِنْ وَلَمْ تَنْکلْ وَاَنَّک مَضَيتَ عَلى بَصيرَةٍ مِنْ اَمْرِک، مُقْتَدِياً بِالصَّالِحينَ، وَمُتَّبِعاً لِلنَّبِيينَ، فَجَمَعَ اللَّهُ بَينَنا وَبَينَک وَبَينَ رَسُولِهِ وَاَوْلِيآئِهِ فى مَنازِلِ الْمُخْبِتينَ، فَاِنَّهُ اَرْحَمُ الرَّاحِمينَ.
نماز بعد از خواندن زیارت نامه
بعد از این زیارت، دو رکعت نماز توصیه شده که در تعقیبات آن گفته شود:
اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ، وَلا تَدَعْ لى فى هذَا الْمَکانِ الْمُکرَّمِ وَالْمَشْهَدِ الْمُعَظَّمِ ذَنْباً اِلاَّ غَفَرْتَهُ، وَلا هَمّاً اِلاَّ فَرَّجْتَهُ، وَلا مَرَضاً اِلاَّ شَفَيتَهُ، وَلا عَيباً اِلاَّ سَتَرْتَهُ وَلا رِزْقاً اِلاَّ بَسَطْتَهُ، وَلا خَوْفاً الاَّ آمَنْتَهُ، وَلا شَمْلاً اِلاَّ جَمَعْتَهُ، وَلا غآئِباً اِلاَّ حَفِظْتَهُ وَاَدْنَيتَهُ، وَلا حاجَةً مِنْ حَوآئِجِ الدُّنْيا وَالْأخِرَةِ، لَک فيها رِضِىً وَلِىَ فيها صَلاحٌ اِلاَّ قَضَيتَها، يا اَرْحَمَ الرَّاحِمينَ.
سپس برگردید به سوى ضريح و نزد پاها بایستید و بگویید :
اَلسَّلامُ عَلَيک يا اَبَا الْفَضْلِ الْعَبَّاسَ ابْنَ اَميرِ الْمُؤْمِنينَ، اَلسَّلامُ عَلَيک يا بْنَ سَيدِ الْوَصِيينَ، اَلسَّلامُ عَلَيک يا بْنَ اَوَّلِ الْقَوْمِ اِسْلاماً، وَاَقْدَمِهِمْ ايماناً، وَاَقْوَمِهِمْ بِدينِ اللَّهِ، وَاَحْوَطِهِمْ عَلَى الْأِسْلامِ، اَشْهَدُ لَقَدْ نَصَحْتَ للَّهِِ وَلِرَسُولِهِ وَلِأَخيک، فَنِعْمَ الْأَخُ الْمُواسى، فَلَعَنَ اللَّهُ اُمَّةً قَتَلَتْک، وَلَعَنَ اللَّهُ اُمَّةً ظَلَمَتْک، وَلَعَنَ اللَّهُ اُمَّةً اسْتَحَلَّتْ مِنْک الْمَحارِمَ، وَانْتَهَکتْ حُرْمَةَ الْأِسْلامِ، فَنِعْمَ الصَّابِرُ الْمُجاهِدُ الْمُحامِى النَّاصِرُ، وَالْأَخُ الدَّافِعُ عَنْ اَخيهِ، الْمُجيبُ اِلى طاعَةِ رَبِّهِ، الرَّاغِبُ فيما زَهِدَ فيهِ غَيرُهُ، مِنَ الثَّوابِ الْجَزيلِ، وَالثَّنآءِ الْجَميلِ، وَاَ لْحَقَک اللَّهُ بِدَرَجَةِ آبآئِک فى جَنَّاتِ النَّعيمِ، اَللّهُمَّ اِنّى تَعَرَّضْتُ لِزِيارَةِ اَوْلِيآئِک، رَغْبَةً فى ثَوابِک، وَرَجآءً لِمَغْفِرَتِک وَجَزيلِ اِحْسانِک، فَاَسْئَلُک اَنْ تُصَلِّىَ عَلى مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطَّاهِرينَ، وَاَنْ تَجْعَلَ رِزْقى بِهِمْ دآرّاً، وَعَيشى بِهِمْ قآرّاً، وَزِيارَتى بِهِمْ مَقْبُولَةً، وَحَيوتى بِهِمْ طَيبَةً، وَاَدْرِجْنى اِدْراجَ الْمُکرَمينَ، وَاجْعَلْنى مِمَّنْ ينْقَلِبُ مِنْ زِيارَةِ مَشاهِدِ اَحِبَّآئِک مُفْلِحاً مُنْجِحاً، قَدِ اسْتَوْجَبَ غُفْرانَ الذُّنُوبِ، وَسَتْرَ الْعُيوبِ، وَکشْفَ الْکرُوبِ، اِنَّک اَهْلُ التَّقْوى وَاَهْلُ الْمَغْفِرَةِ.
رزرو بلیط هواپیما لحضه آخری با بهترین قیمت
بهترین فصل برای حرم حضرت عباس (ع)
بهترین زمان برای سفر به کربلا از جهت معنویت و ارزش های دینی، ماه های محرم وصفر است. با این حال در این ماه ها با ازدحام جمعیت در دو شهر کربلا و نجف روبه رو می شوید. از جهت آب و هوایی، بهترین ماه برای یک سفر آرام، ماه های مهر و آبان در فصل پاییز و فروردین و اردیبهشت در فصل بهار است. در این ماه ها هم هوای عراق خنک تر است و هم با ازدحام کمتری مواجه می شوید. اگر شانس با شما یار باشد و در پاییز باران هم ببارد، یکی از بی نظیرترین صحنه های بین الحرمین را تجربه می کنید.
برکات زیارت حرم حضرت عباس (ع)
یکی از جنبه های منحصر به فرد زیارت حرم حضرت عباس (ع) علاوه بر ویژگی های معماری و تاریخی، برکات روحانی آن است. زیارت این حرم مبارک، به ویژه برای کسانی که در پی آرامش معنوی هستند، فرصتی است برای تقویت ایمان و دریافت برکات الهی. امام صادق (ع) در حدیثی به فضیلت زیارت حضرت عباس (ع) اشاره کرده و آن را موجب شفاعت در قیامت و آمرزش گناهان دانستهاند.
همچنین حضرت عباس (ع) با وفاداری بینظیر خود به امام حسین (ع)، نماد فداکاری و ایثار است که هر زائر با حضور در این مکان مقدس میتواند از روحیه مقاوم و فدای ایشان درس بگیرد. علاوه بر این، زیارت حرم حضرت عباس (ع) در کنار حرم امام حسین (ع) در ایام خاص مانند ماه های محرم و صفر، تجربهای معنوی و آسمانی را برای زائران رقم میزند که تاثیرات آن فراتر از این سفر دنیوی است. به همین دلیل، بسیاری از زائران با قلبی پُر از امید و دعا وارد حرم حضرت عباس (ع) میشوند و از خداوند طلب برکت، مغفرت و شفای دل و جسم می کنند.
جمع بندی
سفر به کربلا تنها یک سفر زیارتی نیست! این سفر تجربه ای عمیق از معنویت، وفاداری و عشق است! حرم حضرت عباس (ع) در کنار حرم شریف امام حسین (ع)، یک زیارتگاه معنوی برای مسلمانان و به خصوص شیعیان است. این حرم علاوه بر ارزش بی حد و مرز معنوی، به جهت تاریخی و معماری نیز ارزش فراوان دارد که توریست های زیادی را به عراق می کشاند. در این مقاله، درمورد بخش های مختلف حرم حضرت عباس (ع) و ویژگی های هر بخش صحبت کردیم. در صورت تمایل به دانستن اطلاعات بیشتر درمورد سفر به کربلا، به سایر مقالات در بخش وبلاگ مراجعه بفرمایید.
