مرز کشورها چگونه بوجود آمد ؟

مرز کشورها چگونه بوجود آمد ؟

تا بحال از خود سوال نمودید که مرزهای کشورهای جهان چگونه بوجود آمده است ؟ اگر پاسختان بلی هست با ایلیاگشت همراه باشید. اگر قصد سفر به کشورهای دیگر دارید، باید ابتدا از مرز ایران خارج شوید و از مرز کشور مقصد بگذرید تا وارد آن کشور شوید. اگر به کشورهایی همانند گرجستان یا تایلند سفر می کنید، چه به صورت هوایی و چه به صورت زمینی باید از چندین مرز عبور کنید. مرزها امروزه باعث مشخص شدن محدوده هر کشور هستند. شما برای عبور از مرز کشوری و وارد شدن به کشوری دیگر، امروزه باید ویزا داشته باشید. اما مرز چیست و چرا بین کشورها مرزها به وجود آمدند؟ آیا در گذشته هم مرزی بین کشورها وجود داشت؟ فکر می کنید که زمان و دلیل پیدایش مرز بین کشورها چه بوده است؟

مرز کشورها

مرز چیست؟

تعریف لغوی مرز بسیار گسترده اما و ما منظورمان در این مطلب از مرز، خط مرزی بین کشورهای جهان است. در این صورت، مرز را می توانیم به این شکل تعریف کنیم که مرز یا سرحد خطی است که میام دو کشور کشیده می شود و قلمرو دو کشور را مشخص می کند. پس هر کشوری آخرین حد قلمرو زمینی، دریایی، هوایی و حتی زیرزمینی اش را مرز آن کشور تعیین می کند. مهم ترین عاملی که کشوری را از کشور همسایه جدا می کند مرز است.

با این اوصاف، آیا پیدایش مرز بین کشورها و خط مرزی از گذشته و از ابتدا در بین کشورها وجود داشته است؟ خط مرزی چیست؟ خط مرزی خطی اعتباری و قراردادی است که حدود کشورها را مشخص می کند و معمولا به وسیله عوارض طبیعی، کشیدن یک خط فرضی یا حتی عوارض مصنوعی همانند جاده نشان داده می شود.

مرز نه تنها بین کشورها وجود دارد؛ بلکه بین قاره ها، دریاها و اقیانوس ها هم کشیده شده است. به عنوان مثال مرز بین قاره آسیا و اروپا که در روسیه قرار دارد، یکی از نقاط گردشگری روسیه است.

مرز کشورها

تاریخچه پیدایش مرز بین کشورها

در طول تاریخ نمی توان به این دقت مرزها را در بین کشورها ترسیم کرد و در حقیقت قبل از جنگ جهانی دوم و در سال ۱۹۴۵ میلادی هیچ چارچوب جغرافیایی مشخصی برای پیدایش مرز بین کشورها وجود نداشت. مرزبندی بین کشورها ابتدا در اروپا و پس از جنگ جهانی اول به دلیل جلوگیری از توسعه طلبی کشورها به وجود آمد. برای مشخص شدن و ترسیم خط مرزی بسیاری از کشورها، جنگ های مختلفی در جهان رخ داده است تا مرزهایی که هم اکنون بر روی نقشه جهان می بینید، کشیده شود و مشخص شود.

مرز کشورها

در گذشته مفهومی همانند مرزهای کنونی بین مردم وجود نداشت. تنها مرز امپراطوری های بزرگ را می شد مشخص نمود. از آنجایی که در دوران گذشته امپراطوری های کمی در دنیا وجود داشت، پس مرزها نیز تنها در محدوده قدرت این امپراطورها مشخص بود. این مرزها با تسلط یک قدرت بر قدرتی دیگر مدام جابه جا می شد و تغییر می کرد. به عنوان مثال، پادشاهی هخامنشی در دوران داریوش، شامل بیست ایالت می شد و مرز بسیار بزرگی داشت. مصر، فلسطین، سوریه، فینیقیه، لیبی، قفقاز، بابل، ماد، پارس و در مجموع فلات ایران، باختر و بلخ، رود سند و بسیاری دیگر درون یک مرز مشترک قرار داشتند.

مرز کشورها

روم شرقی نیز در آن زمان، مرزهای گسترده خود را داشت. با حمله اسکندر به ایران و تشکیل حکومت سلوکیان، مرزها مخصوصا در ایران تغییر یافت. تمام مناطق بالا جزو امپراطوری رم گردید. با مرگ اسکندر، سرزمین ها بین جانشینان او تقسیم شد. پس از آن درباره پیدایش مرز بین کشورها به بخش هایی همانند امپراطوری رم شرقی و امپراطوری رم غربی بر می خوریم.

در شرق اما جریان مرزها به گونه دیگری رخ داد. با ظهور هر امپراطوری و سلسله مرز حدودی بین قلمرو آن ها کشیده می شد و با جنگ ها و تسلط یک قوم بر قومی دیگر این مرزها مدام در حال جابه جایی بودند. با این حال به طور کلی، می توان قلمرو بین دو امپراطوری ایران و روم را تا اوایل قرن هفتم میلادی تشخیص داد. در آن زمان، پیدایش مرز کشورها، بر روی نقشه ها، با جنگ ها و البته بعد از آن با پیدایش قلمرو اسلام مدام تغییر می یافت. اعراب به سرعت و در مدت زمانی کمتر از ۱۰ سال مرزهای قلمرو خود را گسترش دادند و خود را به مرزهای ایران و روم رساندند. پس از آن با جنگ های صلیبی، پیدایش مرز بین کشورها بسیار تغییر یافت. حتی اسپانیا در اروپا و بسیاری از کشورهای آفریقایی جزو مرزهای اعراب و مسلمانان درآمد.

پیدایش مرز کشورها به شکل امروزی از چه زمانی شروع شد؟

اولین معاهده ای که د رجهان برای تشکیل و پیدایش مرز کشورها بسته شد معاهده وستفالیا در سال ۱۶۴۸ میلادی بود. این معاهده به جنگ میان پروستان ها و کاتولیک ها بعد از گشذت سی سال پایان داد و معاهده ای بود که بین کشورهای اروپایی بسته شد. در این معاهده کشورهای اروپایی خود را فرانسوی، آلمانی و انگلیسی پنداشتند. کشور آلمان ایالت های خود را مشخص نمود و کشورهای فرانسه، اسپانیا و پرتغال رسما به عنوان کشوری مستقل شناخته شده اند.

مرز کشورها

در نهایت در طول سال های بعد از جنگ جهانی دوم، هر کشوری بنا به ضرورت دنیای امروز و بر اساس نشانه های طبیعی و مرزهای طبیعی محدوده های کشوری و حکومتی خود را مشخص نمود. بسیاری از کشورهای بزرگ به کشورهای کوچک تر و جدا از یکدیگر تبدیل شدند.

منبعoxfordbibliographies.com

 

کلمه‌های کلیدی: