کلیسای جامع اچمیادزین ارمنستان

کلیسای جامع اچمیادزین ارمنستان

شرح

معرفی کلیسای جامع اچمیادزین ارمنستان

چمیادزین (یا اجمیاتزین) با نام رسمی واغارشاپات ، نام یک شهر و همچنین یک مکان مقدس در کشور ارمنستان است. آستان قدس اچمیادزین  که در استان آرماویر ارمنستان در حدود 20 کیلومتری غرب ایروان واقع شده، مرکز کلیسایی ارمنیان و مکانی بسیار مقدس برای ایشان است. جاثلیق کل ارامنه در آنجا زندگی می‌کند و کلیسای جامع اچمیادزین ارمنستان (Etchmiadzin Cathedral) که در سال ۴۸۰ ساخته شده در آنجا قرار دارد. واژه اچمیادزین به معنای ظهور تک‌فرزند (منظور عیسی به‌عنوان تنها فرزند خدا) است، زیرا به باور مردم، عیسی خود در آنجا از آسمان به زمین فرو آمد تا مکان دلخواهش را برای ساخت کلیسا نشان دهد.

شهر اچمیادزین که تا پیش از سال ۱۹۴۵ به نام ولاش‌آباد (به ارمنی: واغارشاپات) معروف بود بدست ولاش‌شاه (واغارشاک شاه از دودمان ایرانی پارتی) (۱۴۰ - ۱۱۷) در محل باستانی واردکِساوان بنیاد شد. رومی‌ها پس از ویران ساختن آرتاشات در سال ۱۶۳ پایتخت ارمنستان را به ولاش‌آباد منتقل نمودند. پس از اینکه در سال ۳۰۱، مسیحیت به این منطقه آمد، تیرداد سوم شاه پارتی‌تبار ارمنستان دژ وِلاش‌آباد را ویران کرد و بجای آن کلیسای جامع اچمیادزین مقدس را بنا کرد. پس از تبدیل شدن مسیحیت به‌عنوان دین رسمی ارمنستان در سال ۳۰۱ واگارشاپات یا همان اچمیادزینِ بعدی، مرکز دینی کشور نیز به شمار آمد.

تاریخ ساخت کلیسای جامع اچمیادزین

کلیسای جامع اچمیادزین قدیمی ترین کلیسای ارمنستان و یکی از قدیمی ترین کلیساهای جهان است و بدست گریگور لوساگوریچ (گریگور روشنگر) یعنی همان بنیادگذار کیش گریگوری ارمنی ساخته شده است. در سال‌های اخیر نام شهر اچمیادزین بطور رسمی دوباره به واغارشاپات تغییر کرده است ولی بیشتر منابع و افراد همچنان نام اچمیادزین را به‌کار می‌برند. کلیسای جامع در سال ۴۸۰ میلادی ساخته شده است . آن محوطه ای است که با باغ ها ، بستان ها و ساختمان های مختلف محصور شده است . کلمه اچمیادزین به معنای آمدن تنها زاده خدا است.

کلیسا دقیقا در قسمتی ساخته شده است که گریکور لوساوریچ خواب مسیح تنها زاده را دیده ، که به او نشان می دهد کجا کلیسا ساخته شود. اچمیادزین که قبل از سال ۱۹۴۵ میلادی به واقارشاپات معروف بود ، توسط پادشاه واقارشاک ، در محل وارتکسوان اقامتگاه باستانی قرنهای دوم و سوم ( ق.م ) تأسیس شده است . ( ۱۱۷-۱۴۰ م . ). کلیسای جامع اچمیادزین که با سبک معماری خود بسیار متمایز از دیگران است ، رکن اصلی واقارشاپات ، گایانه ، هریپسمیه ، شقاگات و دیگر کلیساها محسوب شده است. آن که محل تجمع تمامی معتقدین است ، قدیمی ترین پرستشگاه مسیحی محسوب می شود. 

آثار کلیسای جامع اچمیادزین ارمنستان

آثار گرانبهایی از هنر کاربردی در این محوطه نگهداری می شود .در سال ۱۸۶۹ میلادی سه بنا که در حال حاضر موزه صومعه به شمار می رود ، به قسمت شرقی کلیسا افزوده شده است، که برای نگهداری آثار گرانبها در نظر گرفته شده است. با دیدن پنجره های جفت جفت با طرح تیر حمال آن و طرح سنتوری آن تأثیرات سبک معماری روسی و کلاسیک معماری نیمه دوم قرن نوزدهم میلادی دیده می شود.با ارزش ترین نسخه خطی اجمیازین که مشهوریت جهانی دارد « انجیل اچمیادزین » است ، که الآن در ماتناداران قرار دارد ( ۹۸۹ م. ) .

یک نسخه کپی از اصل آن توسط اوانس کاتب نسخه نویس در بخنو نور اوانک ، مقر تابستانی اسقف نسخه نویسی شده است. ساختمانهای قرن ۱۹ میلادی اجمیازین ارزش هنری دارند. آنها با نقشه و ظاهر غیر معمول خود از دیگر ساختمانها متمایز می شوند.کنده کاریهای بالکن های چوبی و گالری های حیاط آثار باشکوه صنایع دستی به شمار می روند. در نقش و نگارهای این کنده کاری ها تأثیرات سبک ساختمان های مذهبی اچمیادزین در قرنهای ۱۸-۱۷ میلادی دیده می شود.